Via tien concrete projecten wil OSKA klimaatadaptatie verankeren in standaarden
Binnen het Overleg Standaarden Klimaatadaptatie (OSKA) werken de ministeries van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) en Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) en de standaardisatie-organisaties CROW, NEN, RIONED en ISSO aan de actualisatie van technische standaarden. Doel is om klimaatadaptatie beter te verankeren in de richtlijnen en handboeken die gemeenten, ontwerpers en beheerders gebruiken bij de inrichting en het onderhoud van de openbare ruimte.
Aanpassing van bestaande richtlijnen
Veel van deze handboeken en richtlijnen verwijzen naar standaarden die zijn opgesteld in een periode waarin klimaatadaptatie nog nauwelijks een rol speelde. Daardoor sluiten ze niet altijd goed aan bij de huidige inzichten over bijvoorbeeld wateroverlast, droogte en hittestress. “Via standaarden kunnen we enorm veel impact maken,” zegt Stijn Muntjewerff van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. “Als iets eenmaal in een handboek staat, wordt het in de praktijk vaak toegepast.”
Tien concrete projecten
De komende jaren voert OSKA binnen het programma standaardisatie Wateroverlast tien projecten uit om standaarden te actualiseren, te ontwikkelen en beter op elkaar af te stemmen. Eén project is de actualisatie van de richtlijn verkeersveiligheid (ASVV), waarin wordt onderzocht hoe klimaatadaptatie kan worden meegenomen in het wegontwerp. Wegen zijn van oudsher bol aangelegd zodat regenwater kan afstromen, maar bij hevige buien kan het water niet altijd weg. In nieuwe ontwerpen wordt regenwater niet alleen via kolken afgevoerd, maar ook naar groenstroken of open verharding geleid. “De ASVV ontwerprichtlijnen zijn traditioneel ingegeven vanuit verkeersveiligheid en doorstroom ,” zegt Muntjewerff. “Door het programma wateroverlast krijgt klimaatadaptie ook een plaats in de update.”
Modelgemeente laat samenhang zien
Onder leiding van Stichting RIONED wordt een modelgemeente uitgewerkt waarin stedelijk waterbeheer, groen en infrastructuur optimaal op elkaar zijn afgestemd. Die blauwdruk moet laten zien hoe kennis uit verschillende standaarden samenkomt in uitvoerbaar ontwerpen. “Met de modelgemeente willen we laten zien hoe het er in de praktijk uitziet als je alle richtlijnen goed op elkaar afstemt,” zegt Muntjewerff. “Dat helpt beheerders en ontwerpers om klimaatadaptatie niet per project te bedenken, maar als vanzelfsprekend toe te passen.”
Wadi’s en infiltratiestroken
Een ander project richt zich op de bovengrondse afvoer van hemelwater, zoals wadi’s en infiltratiestroken. Binnen OSKA gaat het om hoe zulke oplossingen veilig, praktisch en betaalbaar toe te passen zijn. Ook het beheer van infiltratie- en hergebruikvoorzieningen op eigen terrein krijgt aandacht, omdat deze maatregelen alleen goed functioneren bij zorgvuldig onderhoud.
Samenwerking tussen disciplines
De samenwerking binnen OSKA brengt partijen uit verschillende vakgebieden bij elkaar, zoals verkeer, riolering, bouw en groenbeheer. Door die samenwerking kunnen richtlijnen en standaarden beter op elkaar worden afgestemd. “Beheerders willen graag dat het werkt, en terecht want zij moeten het onderhouden” zegt Muntjewerff. “Door de standaarden te vernieuwen met nieuwe kennis, halen we de koudwatervrees weg.” De projecten sluiten aan bij de Landelijke maatlat voor een groene klimaatadaptieve gebouwde omgeving, zodat de geactualiseerde standaarden in lijn blijven met landelijke uitgangspunten.
Onderdeel van het Deltaprogramma
OSKA maakt deel uit van de uitvoeringslijn Reguleren en borgen van het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie (DPRA). De projecten worden voor de helft gefinancierd door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en voor de helft door de standaardisatie-organisaties zelf. De eerste aangepaste standaarden komen naar verwachting vanaf 2026 beschikbaar en het project loopt tot 2028.

Verder lezen?
Misschien vind je de volgende pagina's ook interessant:
