Ga naar de inhoud
logo kennisportaal klimaatadaptatie (naar homepage)
Direct naar
  • Over ons
  • Bibliotheek
  • English
  • Caraïben
  • Helpdesk
  • Home
  • Actueel
  • Aan de slag
  • Kennisdossiers
  • Hulpmiddelen
  • Voorbeelden
  • Beleid & programma's
  • Over ons
  • Bibliotheek
  • English
  • Caraïben
  • Helpdesk
  1. Home ›
  2. Actueel ›
  3. Nieuws ›
  4. Hulpmiddel in opkomst: de regionale klimaateffectatlas

Hulpmiddel in opkomst: de regionale klimaateffectatlas

Gepubliceerd 4 november 2026

Hitte, droogte, extreme neerslag en dijkdoorbraken: op de landelijke Klimaateffectatlas (KEA) kun je de gevolgen bekijken, soms zelfs op straatniveau. Steeds meer regio’s laten ook een eigen klimaateffectatlas maken. Waarom? Wat is de meerwaarde, hoe worden ze gemaakt en wat vinden gebruikers ervan?

Netwerk Water en Klimaat

“De landelijke Klimaateffectatlas bevat ongelooflijk veel informatie”, zegt Sita Vulto van het Netwerk Water en Klimaat. “Lang niet alles is voor onze regio relevant. Daardoor is het soms moeilijk te vinden wat je zoekt. Ook zijn niet alle kaarten geschikt voor wijk- en straatniveau.” Het Netwerk Water en Klimaat (NWK) is een Utrechts samenwerkingsverband voor klimaatadaptatie en waterrobuuste inrichting. Het bestaat uit achttien partners, waaronder veertien gemeenten, de provincie, het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden (HDSR), de GGD en de Veiligheidsregio.

Bijeenkomst Netwerk Water en Klimaat
Bijeenkomst van Netwerk Water en Klimaat

Uniform en relevant

“Daarnaast verschillen de detailniveaus soms behoorlijk tussen de thema’s”, vervolgt Vulto, “zowel in de kaarten als in de kaartverhalen. Wij wilden graag één uniforme klimaatatlas voor onze regio, met alleen relevante kaarten.” Daarom schakelde NWK technisch adviesbureau HKV in, gespecialiseerd in waterveiligheid, klimaatverandering en waterbeheer. Dit bureau verzamelde informatie op gemeentelijk niveau, voerde analyses uit, vulde die waar nodig aan met data uit de landelijke Klimaateffectatlas en bouwde een ‘viewer’. Daarmee kunnen gebruikers gemakkelijk door de kaarten navigeren, kaartlagen aan- en uitzetten en met elkaar vergelijken. Communicatiebureau Helder en Duidelijk maakte er kaartverhalen bij.

Bovenregionale effecten

“Sommige data zijn in de landelijke KEA niet beschikbaar”, vertelt Vulto. “Bijvoorbeeld kaartlagen voor lokale, regionale en bovenregionale effecten van extreme neerslag.” Er bestaan modellen op verschillende schaalniveaus. Bovenregionale modellen berekenen waar water zich verzamelt als het langdurig regent in een groot gebied. “Die drie niveaus hebben andere uitgangspunten en randvoorwaarden”, benadrukt ze. “Ze dienen elk een ander doel. Onze atlas bevat daarom verschillende kaartlagen, met uitleg over doel en randvoorwaarden. Zo gaat de discussie over de inhoud en niet over het model.”

Hulpmiddel bij risicodialogen

NWK heeft de regionale atlas nu ongeveer een halfjaar in gebruik. De reacties zijn positief, weet Vulto. “We zagen meteen enthousiaste reacties bij een brede gebruikersgroep die we bijeen hadden geroepen om een tussentijdse versie te evalueren”, vertelt ze. “Mensen uit allerlei hoeken, van waterschappers tot ambtenaren in de groene ruimte, vonden de toepassingen nuttig en bruikbaar in hun werk. Ook waren ze blij met de kaartverhalen, die uitleggen wat je op de kaarten ziet en ermee kunt doen.” De atlas is een belangrijk hulpmiddel bij risicodialogen, benadrukt Vulto: “Hiermee kun je makkelijk zien wat in jouw buurt of gemeente de kwetsbare plekken zijn, en welke maatregelen kansrijk zijn. Die kennis heb je nodig om samen afwegingen te maken.”

Eén plek

Ook bestuurders zijn er blij mee, ontdekte Vulto. “Laatst heb ik een presentatie gehouden voor raadsleden van onze veertien gemeenten. Die vonden de atlas heel interessant. Voor sommigen was zo’n atlas nieuw. Ze zeiden: ‘Eén plek waar je alles kunt vinden, dat is voor ons relevant.’” Zelf gebruikt Vulto de atlas ook in haar werk als inhoudelijk manager van NWK. “Ik gebruik de atlas bij de evaluatie van onze regionale adaptatiestrategie en straks bij de herziening daarvan. En ik gebruik hem in mijn overleggen met de Veiligheidsregio: wat doen jullie en wat moeten de gemeenten zelf doen?”

Al acht jaar in gebruik

Het regionale samenwerkingsverband Vallei en Veluwe Klimaatbestendig (VVK) gebruikt sinds 2018 een regionale klimaatatlas. In VVK werken veel partijen samen: 28 gemeenten, waterschap Vallei en Veluwe, de provincies Gelderland en Utrecht, drinkwaterbedrijf Vitens, Rijkswaterstaat, GGD's en veiligheidsregio’s. “Onze regionale samenwerking op het gebied van klimaatadaptatie gaat nog enkele jaren verder terug”, vertelt Marijke Jaarsma van VVK. “We wilden de beschikbare kaarten delen met onze partners en andere belangstellenden en zochten een plek om die bij elkaar te brengen.” Daar zaten ook kaarten bij die je niet vindt in de landelijke Klimaateffectatlas. “Bijvoorbeeld kaarten die laten zien welke buien er daadwerkelijk zijn gevallen en wat de gevolgen waren. Dat vinden wij belangrijke informatie voor de risicodialogen.”

Bijeenkomst Vallei en Veluwe
Presentatie regionale klimaatatlas van Vallei en Veluwe

Update gemaakt

VVK ziet dat de kaarten veel worden gebruikt. Jaarsma: “Ook de downloadknop, waarmee mensen kaarten en data kunnen downloaden. Kennelijk voorziet dit in een behoefte. We hebben de atlas in 2025 bijgewerkt voor de tweede DPRA-cyclus. Daarin hebben we bijvoorbeeld kaarten van de ‘Limburgbui’ meegenomen en nieuwe kaarten uit de landelijke atlas toegevoegd.” Ook zij noemt als voordeel dat de kaarten en kaartverhalen uniform en beter vindbaar zijn doordat ze alleen over de eigen regio gaan. Voor meer informatie verwijst de atlas naar de landelijke Klimaateffectatlas.

Verschillende specialisten betrokken

“We hebben nooit promotie hoeven te doen”, merkt Jaarsma op. “Mensen weten de atlas goed te vinden.” Climate Adaptation Services (Stichting CAS) was in de beginfase betrokken bij het opzetten van de atlas. Inmiddels verzorgt VVK al jarenlang zelf het beheer. “Daarnaast heeft een adviesbureau geholpen met hydrologische berekeningen. De teksten hebben we zelf gemaakt, in overleg met onze communicatieadviseur die al jarenlang in deze wereld meedraait.”

Zwaardere modellen

Sophie de Roda Husman van adviesbureau HKV werkte mee aan de atlas van NWK. Zij legt uit dat voor de regionale kaarten soms andere modellen en berekeningen worden gebruikt dan voor de landelijke. “We gebruiken alleen data die voor ons gebied relevant zijn”, vertelt ze. “Daarnaast doen we vaak extra analyses, bijvoorbeeld voor lokale neerslag. Daarvoor gebruiken we zware modellen die meer rekentijd nodig hebben. Het resultaat is dat de berekeningen nauwkeuriger zijn en een hogere resolutie hebben. Ze laten dingen zien op een fijnmaziger niveau. Voor bepaalde maatregelen en toepassingen kan dat relevant zijn.”

Lokale gegevens

Daarnaast gebruikt De Roda Husman gegevens die gemeenten rechtstreeks aanleveren. “De neerslagkaarten bieden bijvoorbeeld gedetailleerde informatie over de lokale riolering, die de uitkomsten anders maken dan in de landelijke Klimaateffectatlas. Hetzelfde geldt voor ‘afstand tot koelte’. Daarin kunnen wij ook een verfijning aanbrengen. Zijn die koele plekken daadwerkelijk bereikbaar, bijvoorbeeld?”

Spelen met de kaartlagen

De Roda Husman werkt intussen aan een regionale atlas voor Amstel, Gooi en Vecht. “Ik vind dit soort projecten fantastisch, omdat je weet dat gebruikers hiermee aan de slag kunnen, bijvoorbeeld bij risicodialogen. En het is leuk werk om te doen. Je hebt gigantisch veel data en probeert steeds kritisch na te denken: wat is nu helpend? Niet alles aanbieden, maar wat dan wel? En hoe doe je dat? Daarover hebben we intensief samengewerkt met het communicatiebureau. Samen puzzelen: wat kunnen we beter weglaten? Hoe kunnen we mensen met deze kaartlagen laten spelen? Dan geef je zo’n product echt meerwaarde.”


Meer informatie

  • Regionale klimaateffectatlas Netwerk Water en Klimaat
  • Regionale klimaateffectatlas Vallei en Veluwe Klimaatbestendig

Verder lezen?

Misschien vind je deze pagina's ook interessant:

Klimaateffectatlas
Delen
  • Delen op Facebook
  • Delen op LinkedIn
  • Delen op Whatsapp
  • Deze pagina delen op Bluesky

Heb je vragen over klimaatadaptatie? Of ben je op zoek naar ervaringen met klimaatadaptatie in de praktijk?

  • Stel je vraag over klimaatadaptatie of deze website via de helpdesk.
  • Leer van anderen via het team van Samen Klimaatbestendig.
  • Blijf op de hoogte van alle nieuwtjes via LinkedIn en via de nieuwsbrief.

Samen Sneller Klimaatbestendig!

Het Kennisportaal Klimaatadaptatie is dé informatiebron voor iedereen die werkt aan klimaatadaptatie. Je vindt hier praktische informatie, handige hulpmiddelen, inspirerende voorbeelden en het laatste nieuws.

Over deze website

  • Over ons
  • Disclaimer
  • Privacyverklaring
  • Contact
  • Archief
  • Toegankelijkheid
  • Kwetsbaarheid melden

Volg ons

LinkedIn