Adviezen en aanbevelingen vervolgonderzoek

Hoe kom je er als gemeente of waterschap achter welke effecten klimaatverandering heeft op de waterkwaliteit in jouw gebied? Op deze pagina geven we hier een aantal adviezen over. Daarnaast doen we aanbevelingen voor vervolgonderzoek.

Adviezen aan gemeenten en waterschappen

De volgende adviezen kunnen je op weg helpen om mogelijke effecten van klimaatverandering op de waterkwaliteit van oppervlaktewater in een gebied in kaart te brengen:

  1. Voer een regionale scan uit
    Je kunt de inzichten die je op deze pagina’s opdoet, gebruiken om op regionaal of lokaal niveau een scan uit te voeren van effecten die daar een rol kunnen spelen voor de waterkwaliteit. Zo kun je in kaart brengen welke mogelijke effecten klimaatverandering heeft op de ecologie en gebruikskwaliteit van stedelijk oppervlaktewater in jouw gebied. Die scan zou ook deel kunnen uitmaken van een bredere klimaatstresstest. Zo kun je de mogelijke effecten op de waterkwaliteit integraal meenemen in het ontwikkelen van beleid voor klimaatadaptatie.
  2. Onderzoek lokale effecten
    Je kunt de uitkomsten van de scan gebruiken om de effecten van klimaatverandering op specifieke locaties te onderzoeken. Wat voor invloed kunnen klimaatverandering of adaptatiemaatregelen op een bepaalde locatie hebben op de ecologische waterkwaliteit en de gebruikskwaliteit? Of hoe kwetsbaar is een locatie nu al voor veranderingen in ecologie en gebruikskwaliteit? Die kwetsbaarheid kun je zelf onderzoeken door te monitoren. Je kunt bijvoorbeeld de hoeveelheid microverontreinigingen monitoren of de microbiologische waterkwaliteit op niet-officiële zwemlocaties. Voor de grote wateren die door of langs het stedelijk gebied lopen, raden we aan om bij dit soort lokaal onderzoek samen te werken met Rijkswaterstaat.
  1. Deel kennis en ervaring
    Uit interviews en gebruiksbijeenkomsten blijkt dat bij veel gemeenten en waterschappen dezelfde vragen leven over waterkwaliteit in relatie tot klimaatverandering en adaptatiemaatregelen. Sommige waterbeheerders zijn al een onderzoek gestart naar de lokale veranderingen in waterkwaliteit. We adviseren waterbeheerders om hun onderzoeken en de resultaten toegankelijk te maken voor andere waterbeheerders, bijvoorbeeld via dit kennisportaal. Daarnaast kunnen waterbeheerders elkaar verder helpen door activiteiten te organiseren waarin ze kennis en ervaring met elkaar delen.

Aanbevelingen voor vervolgonderzoek

Waterbeheerders en stedelijke planners missen nog bepaalde kennis over waterkwaliteit in relatie tot klimaatverandering. Zo is nog niet van alle gebruiksfuncties van oppervlaktewater bekend welke invloed klimaatverandering erop heeft. Daarnaast is vaak nog te weinig bekend over de impact van adaptatiemaatregelen op de waterkwaliteit. We doen daarom de volgende aanbevelingen voor vervolgonderzoek:

  1. Vergroot kennis over gebruiksfuncties
    Het zou goed zijn om verder onderzoek te doen naar de invloed klimaatverandering op de volgende gebruiksfuncties:
  • Irrigatiewater voor voedselgewassen en ander groen: wat is de impact van verzilting en de toename van microverontreinigingen op de gebruikskwaliteit van irrigatiewater?
  • Thermische energie: wat is de impact van een hogere watertemperatuur en bijvoorbeeld minder doorstroming van het water op de mogelijkheden om oppervlaktewater te gebruiken voor de verwarming en koeling van gebouwen?
  • Zwemmen in oppervlaktewater: Wat is de zwemkwaliteit van niet-officiële zwemplekken? De kwaliteit van die plekken is nauwelijks in beeld. Daardoor is moeilijk vast te stellen wat de lokale impact van klimaatverandering is op risico’s voor zwemmers. Het gaat daarbij zowel om bestaande risico’s van ziekteverwekkers als om mogelijk nieuwe risico’s, bijvoorbeeld door het vrijkomen van toxische stoffen in gebieden die voorheen industrieel waren.
  • Recreatief vissen: Het is niet bekend of vissers de veranderingen in samenstelling, soorten en biomassa van vissen als positief of als negatief ervaren.
  • Transport via stedelijk water: Het is niet bekend wat de impact van klimaatverandering is op de mogelijkheden voor transport over water in stedelijk gebied.
  1. Vergroot kennis over adaptatiemaatregelen
    Van adaptatiemaatregelen is vaak nog te weinig bekend over de impact ervan op de waterkwaliteit. Het zou goed zijn om hier meer kennis over te ontwikkelen, zodat waterbeheerders en stedelijke planners weten welke ontwerp- en beheerkeuzes van adaptatiemaatregelen weinig tot geen effect hebben op de waterkwaliteit.