Het Zuid-Limburgse Meerssen krijgt een klimaatrobuuste inrichting


In het centrum van de Zuid-Limburgse gemeente Meerssen ervaren inwoners en ondernemers al jaren ernstige overlast bij hevige regenval. Delen van de dorpskern staan dan blank, wat zorgt voor grote materiële en financiële schade. In extreme situaties kunnen er zelfs slachtoffers vallen. De oorzaak is dat Meerssen, net als andere gemeenten in Limburg, te weinig capaciteit heeft om regenwater te bergen of af te voeren. Daarom is er een project gestart om Meerssen klimaatadaptief in te richten. Het project is ook bedoeld als voorbeeld voor andere gebiedsprojecten.

Dit uitvoeringsproject is een pilot van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW). Met de financiële ondersteuning vanuit het Rijk is het project in een stroomversnelling gekomen:

  • Het waterschap heeft al drie nieuwe regenwaterbuffers gerealiseerd en zeven bestaande regenwaterbuffers worden in 2020 vergroot. Daarmee is de buffercapaciteit in 2020 al zo’n 25 procent van de totale opgave voor 2025.
  • De gemeente Meerssen heeft de taak om de helft van het verharde oppervlak af te koppelen. Dat is een gebied van 47 hectare. De gemeente gaat dit doen door  regenwaterriolen en regenwaterbuffers aan te leggen. Inmiddels heeft de gemeente ongeveer 10 hectare afgekoppeld. Door de rijksbijdrage heeft ze daarna 1,5 hectare versneld kunnen afkoppelen bij de Korte Raarberg en Herkenberg.

Vier knoppen tegen wateroverlast

Op 8 november 2018 tekenden Waterschap Limburg, de gemeente Meerssen, de Limburgse Land- en Tuinbouwbond (LLTB), Staatsbosbeheer, Waterleiding Maatschappij Limburg en de provincie Limburg een samenwerkingsovereenkomst. Daarin legden zij vast met elkaar aan ‘vier knoppen’ te draaien om wateroverlast te verminderen:

  1. De eerste knop is bedoeld om water vast te houden in landelijk gebied. Boeren en natuurbeheerders draaien aan deze knop: zij krijgen de vraag om 10 mm extra neerslag op hun grond vast te houden. Hierdoor stroomt minder water vanuit het landelijk gebied het stedelijk gebied in.
  2. De gemeente draait aan knop twee: het stedelijk gebied. Vóór 2035 wil Meerssen ongeveer 50 procent van de publieke verharding afkoppelen die het in beheer heeft. Dat betekent dat hemelwater via wegen, pleinen en trottoirs niet langer in het riolerings- en beeksysteem terechtkomt, maar wordt vastgehouden. Dat kan bijvoorbeeld met wadi’s. Voor particulier terrein heeft de gemeente dezelfde ambitie. In dat geval gaat het om regen die bijvoorbeeld op daken, opritten en terrassen valt.
  3. Waterschap Limburg is verantwoordelijk voor knop drie: het watersysteem uitbreiden en aanpassen. De samenwerkingspartners zijn overeengekomen dat het waterschap vóór 2025 90.000 m3 aan extra waterberging in het projectgebied realiseert.
  4. Ook de inwoners van Meerssen doen mee. Zij mogen draaien aan de vierde knop: schade beperken aan de eigen woning. Dat kunnen ze bijvoorbeeld doen door hun percelen te vergroenen, muurtjes te bouwen of schotten aan te schaffen. De gemeente en het waterschap hebben daarbij een ondersteunende rol.

Door aan deze knoppen te draaien is Meerssen in ieder geval voorbereid op hevige buien die in de toekomst eens in de 25 jaar vallen. Dat is het uitgangspunt van deze samenwerkingsovereenkomst.

DeVierKnoppenFoamboard

Minister Cora van Nieuwenhuizen bracht maandag 14 september 2020 een bezoek aan Meerssen om het officiële startsein te geven voor de aanleg van een waterbuffer aan de Visweg. Het is één van de maatregelen die Meerssen dankzij de financiële steun van het Rijk versneld kan nemen in de strijd tegen wateroverlast.

De minister werd ontvangen bij Ontmoet Anna in Meerssen. Daar ging ze in gesprek met bewoners, een ondernemer en een agrariër uit Meerssen.
De minister ging op de fiets naar de buffer aan de Visweg.
Het officiële startsein voor de aanleg van de waterbuffer aan de Visweg.

Bestuurder Josette van Wersch van Waterschap Limburg: “Ik ben blij dat we vandaag samen met de minister het startsein kunnen geven bij dit pilotgebied van Meerssen, onderdeel van Water in Balans. Gelukkig hoeven de inwoners en bedrijven van Meerssen zich straks geen zorgen meer te maken over wateroverlast.’

Kennisdeling en -ontwikkeling

De ervaringen en kennis die gemeente Meerssen en Waterschap Limburg met deze maatregelen opdoen, zullen ze met anderen delen tijdens excursies, symposia en vakdagen. Deze kennis wordt ook gebruikt om ook andere wateroverlastknelpunten in het Heuvelland aan te pakken.

Daarnaast ontwikkelt Wageningen University & Research (WUR) op verzoek van de LLTB, provincie Limburg en Waterschap Limburg maatregelen voor boeren en tuinders in Zuid-Limburg om wateroverlast te beperken. Deze ontwikkelde maatregelen zullen ook worden ingebracht bij andere gebiedsprojecten.

Contactpersoon

Marlie Berghs
M.Berghs@waterschaplimburg.nl
Waterschap Limburg


Projectsoort
Uitgevoerde maatregel
Deelnemer
Waterschap Limburg, de gemeente Meerssen, de Limburgse Land- en Tuinbouwbond (LLTB), Staatsbosbeheer, Waterleiding Maatschappij Limburg & de provincie Limburg
Schaal
Gemeente
Thema
Droogte, Wateroverlast