Actueel

Klimaatverandering betekent niet alleen dat het geleidelijk warmer, droger of natter wordt. We krijgen ook vaker te maken met weersextremen die we nooit eerder hebben meegemaakt, zoals hitterecords van 40 graden. Dat soort ‘ongekende weersextremen’ kunnen ontwrichtende gevolgen hebben. De provincie Utrecht heeft samen met stichting Climate Adaptation Services (CAS) onderzocht wat we van zulke ongekende weersextremen kunnen verwachten. Louise Graveland (provincie Utrecht) en Simone Kroes (stichting CAS) vertellen erover.

Klimaatbestendig Nederland in 2120 staat centraal in het rapport 'Natuurlijk kan het slimmer'. Het rapport vergelijkt natuurlijke oplossingen met het huidige beleid voor kust, rivieren, veen, zandgronden en stad. Natuurlijke oplossingen betalen zich op termijn meer dan tien keer terug. De onderzoekers raden aan om bij elk project en elke aanbesteding standaard een natuurlijk alternatief mee te nemen.

Janette Bessembinder is klimaatadviseur bij het KNMI voor professionals die klimaatdata nodig hebben. De afgelopen vier jaar werkte ze als lector Klimaatgeletterdheid aan de HvA. Een van de belangrijkste resultaten van dit lectoraat is Aan de slag met klimaatgeletterdheid: een handboek met resultaten, observaties en lessen. We spraken haar over het lectoraat en het nieuwe handboek. Wat is het doel van het handboek? Wie kunnen ermee aan de slag? En wat zijn de belangrijkste lessen die ze met ons kan delen?

Waterbeheerders voorspellen laagwater in de Rijn vijftien dagen vooruit, zodat ze maatregelen op tijd kunnen nemen. Deze zomer werd het laagwaterrecord uit 1947 verbroken. Hydrometeoroloog Jan Verkade van Deltares maakt de verwachtingen en levert die aan de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW). De LCW adviseert daarna over maatregelen tegen watertekorten, zoals het tijdelijk sluiten van sluizen.

Arnhem pakt hitte in de stad aan met een zomerprogramma van paviljoens, schaduwdoeken en een hittekaravaan langs woonwijken. De gemeente werkt hierbij samen met woningcorporaties, het Rode Kruis en bewonersplatform Groen Arnhem. Het programma valt onder de Europese subsidieprogramma's LIFE-IP Klimaatadaptatie en Cool Cities, en combineert maatregelen in de openbare ruimte met hulp aan bewoners thuis.

Koelteplekken helpen gemeenten om inwoners te beschermen tijdens hittegolven. Amsterdam bracht deze zomer tachtig locaties in kaart en stelde zes criteria op, zoals gratis water en een temperatuur van maximaal 27 graden. De koeltekaart is open source, zodat andere gemeenten de code kunnen hergebruiken om zelf een koeltekaart op te zetten.

In de Klimaateffectatlas staan nieuwe landelijke kaarten die laten zien hoe diep plassen kunnen worden bij extreme regen. In het kaartverhaal Waterdiepte bij korte extreme regen zie je dit voor drie verschillende extreme buien.

Het nieuwe kaartverhaal ‘Bereikbaarheid van vitale infrastructuur’ in de Klimaateffectatlas helpt om dat te onderzoeken. Het kaartverhaal laat zien waar de bereikbaarheid kan afnemen en waar knelpunten kunnen ontstaan.

De Eerlijke Adaptatiewijzer helpt gemeenten, provincies en waterschappen om klimaatadaptatie eerlijker te maken. De tool biedt kennis, praktische tips, hulpmiddelen en voorbeelden om sociale verschillen mee te nemen bij maatregelen tegen hitte, droogte en wateroverlast.

Hittegolven, extreme buien of droogte raken sommige mensen harder dan anderen. Niet alleen de plek waar iemand woont speelt een rol. Ook gezondheid, woonsituatie, financiële situatie en sociale contacten zijn belangrijk. Daarover gaat het nieuwe kaartverhaal Sociaaleconomische kwetsbaarheid op de Klimaateffectatlas. Dit kaartverhaal brengt kwetsbare groepen en gebieden beter in beeld. Zo kunnen overheden gerichtere maatregelen nemen.