Klimaatbestendig watergebiedsplan voor het Essenburgpark

De inrichting van het gebied bracht ook uitdagingen met zich mee, zoals het waarborgen van een goede waterkwaliteit en het beperken van het onderhoud van het park, dat voor een belangrijk deel door omwonenden wordt uitgevoerd. Voor het watergebiedsplan van het park zijn daarom berekeningen uitgevoerd om de risico’s op wateroverlast en waterkwaliteitsproblemen als gevolg van klimaatverandering in beeld te brengen. Daarnaast zijn verschillende maatregelen uitgewerkt om deze risico’s te beperken.

Aanpak

De ontwikkeling van het Essenburgpark is een initiatief van omwonenden dat is ondersteund door de gemeente Rotterdam en het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard. Het thema wateroverlast en het thema waterkwaliteit zijn in het project integraal beschouwd. Hiervoor is gebruik gemaakt van:

• (Klimaat)reeksberekeningen in het watermodellenpakket ‘SOBEK’. Hiermee zijn de waterstanden in het Essenburgpark en het omringende watersysteem berekend;
• Fractieberekeningen milieuhygiëne. Hiermee is voor het toekomstige park onder klimaatverandering het aandeel overstortwater berekend;
• Ecologische sleutelfactorenmethodiek. Hiermee is de belasting met nutriënten en organisch materiaal uit de overstorten, het lichtklimaat en de rol van de waterbodem in het gebied in beeld is gebracht.

Vervolgens zijn de belangrijkste stuurknoppen (punten waarop de waterkwaliteit en wateroverlast in het gebied kan worden beïnvloed) in het gebied geïnventariseerd. Op basis hiervan is de inrichting en watersturing in het gebied geoptimaliseerd en is een beheer- en onderhoudsplan opgesteld.

Uit de berekeningen kwam naar voren dat de grootste kwetsbaarheid van het gebied voortkwam uit de belasting met nutriënten en de milieuhygiënische kwaliteit als gevolg van de rioolwateroverstorten op het omringende watersysteem.

Resultaten

Er is een aanpak gekozen waarbij de risico’s met minimale ingrepen in het gebied worden geminimaliseerd. Dit gebeurt door de uitwisseling van water tussen het park en het omliggende watersysteem alleen bij zeer extreme neerslag plaats te laten vinden, bijvoorbeeld bij een bui die gemiddeld eens in de tien jaar of minder vaak voorkomt. Juist in die situatie is behoefte aan extra waterberging. Tegelijkertijd wordt daardoor minder vaak overstortwater in het park ingelaten.

Daarnaast hoeven slechts twee regelbare kunstwerken te worden geplaatst om deze oplossing te realiseren. Na het benutten van de waterberging wordt het park doorgespoeld. Ook is een flexibel peilbeheer ingesteld, waardoor enerzijds minder water hoeft te worden ingelaten en anderzijds betere kansen ontstaan voor de ontwikkeling van vegetatie in het gebied.

Het flexibele peilbeheer is zo ingericht dat er geen risico’s ontstaan voor het aangrenzende spoortalud, doordat het bestaande waterpeil als ondergrens wordt gehanteerd.

Voor meer informatie over het bewonersinitiatief van het Essenburgpark vindt u op de website: https://www.essenburgpark.nl

Leerpunten uit het project

• Het samenwerken met inwoners van een gemeente levert verassende kansen op om op onconventionele wijze de wateropgave als gevolg van klimaatsverandering in te vullen.
• Waterkwaliteit is een belangrijk thema voor klimaatadaptatie. Zowel klimaatverandering zelf als klimaatadaptatiemaatregelen kunnen een belangrijke impact hebben op de (stedelijke) waterkwaliteit.

Contactpersonen

Marit Meier
Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard
m.meier@hhsk.nl
06 11 14 90 67

Marieke Fennema
Witteveen+Bos
marieke.fennema@witteveenbos.com
06 10 48 40 77