Klimaatregelen Euvelgunne
Veel bedrijventerreinen merken dat het nodig is om zich aan te passen aan het veranderende klimaat. Zo ook het Groningse bedrijventerrein Euvelgunne. Bij hevige buien raakte hier de riolering overbelast, waardoor er op het terrein zelf wateroverlast ontstond en er in de binnenstad vanuit de overstorten rioolwater in oppervlaktewater geloosd werd. De gemeente Groningen heeft van 2018 tot en met 2023 in het project Klimaatregelen Euvelgunne onderzocht wat ze daartegen kon doen. Daarvoor heeft ze twee pilots uitgevoerd, samen met de waterschappen van Groningen, de Regio Groningen Assen en Bedrijvenvereniging Zuidoost.
Wat hielden de pilots in?
In de eerste pilot onderzocht de gemeente samen met de waterschappen en de bedrijvenvereniging of bedrijven op hun eigen terrein regenwater konden afkoppelen en gebruiken. Het uitgangspunt hierbij was dat bedrijven de maatregelen op hun terrein zelf namen. In de tweede pilot ontwikkelde de gemeente samen met de waterschappen een rioolsturingsmodel. Met het sturingsmodel kan de gemeente bepalen wanneer het beter is om het rioolwater naar de zuivering te pompen of direct te lozen.
Wat was het doel?
Dit waren de belangrijkste doelen van de pilots:
- De riolering ontlasten: er moesten minder riooloverstorten in de binnenstad plaatsvinden. Het was de bedoeling om uiteindelijk 180.000 m² verhard oppervlak af te koppelen.
- Verschillende bedrijven zover krijgen om hun regenwater af te koppelen en hun regenwater slim te gebruiken. Al die maatregelen samen kunnen dan een showcase vormen van verschillende oplossingen waar andere bedrijventerreinen gebruik van kunnen maken.
Naast het tegengaan van wateroverlast wilde de gemeente met de maatregelen ook positief bijdragen aan de energietransitie, de biodiversiteit, de circulariteit, het landschap, het tegengaan van hittestress, en het werkklimaat.
Hoe zijn bedrijven gestimuleerd?
De gemeente heeft aan alle bedrijven op het terrein een voorbeeldenboek laten zien, met verschillende maatregelen om regenwater af te koppelen, te hergebruiken, vast te houden en te infiltreren in de grond. Ze heeft ook met de bedrijven besproken wat hun eigen wensen zijn. Daarna heeft ze per bedrijf een voorstel uitgewerkt. Voor de uitvoering van de maatregelen heeft de gemeente een subsidieregeling gemaakt.
Wat zijn de resultaten?
Uitgebreide informatie over het project vind je op de projectwebsite van Klimaatregelen Euvelgunne. In december 2023 is er een evaluatierapport opgesteld door de Klankbordgroep Euvelgunne. Hierin staat informatie over de projectorganisatie, de financiering, het tijdspad en de activiteiten, projectresultaten, en ervaringen en aanbevelingen. Een groot aantal bedrijven heeft aan dit project meegewerkt en adaptatiemaatregelen uitgevoerd. Een greep uit de resultaten:
- Bedrijven gebruiken regenwater als koelwater en om het toilet door te spoelen. Daarmee dragen ze bij aan een circulaire economie.
- Bij een van de bedrijven is een wadi aangelegd om water op te vangen en de biodiversiteit te vergroten. Deze wadi is ingezaaid met een bloemrijk mengsel.
- Er komt minder water in de riolering, waardoor er minder overstorten zullen plaatsvinden.
- Bedrijven hebben sedum-kruidendaken aangelegd, met bijvoorbeeld anjersoorten en grasklokje voor de biodiversiteit.
- De bedrijven die meededen waren positief over het project.
- In een natte periode in februari 2020 werkte het rioolsturingsmodel goed. Daarna is het nog verder verbeterd.
Gemonitorde wadi
In 2021 is de wadi bij Salomon’s metalen gemonitord tijdens een natte periode. En in 2022 is de wadi gemonitord tijdens een droge periode. De wadi is aangelegd met als doel een bui van 20mm te kunnen opvangen. Uit het eerste onderzoek blijkt dat de wadi tijdens een natte periode in elk geval een bui van 16mm zonder problemen aankan. Waarschijnlijk vormt een bui van 20mm ook geen probleem. Uit het onderzoek in de droge periode komt naar voren dat de grondwaterstand ruim onder de bodem van de wadi staat. Regenwater infiltreert in de bodem met een gemiddelde snelheid van 3cm per uur.
Bijzonderheden
Het was mooi om te zien hoe enthousiast de bedrijven ermee aan de slag zijn gegaan. Zo heeft het bedrijf dat een biodiversiteitswadi heeft aangelegd, ook een reuzeninsectenhotel geplaatst. Een ander bedrijf was zo trots op de maatregelen dat het met drones een filmpje heeft gemaakt van het proces.
Leerpunten
Het is heel belangrijk om de bedrijvenvereniging al meteen in het proces te betrekken. Zij weet namelijk als geen ander wat er bij de bedrijven speelt. In het evaluatierapport doet de Klankbordgroep Euvelgunne een groot aantal aanbevelingen, waaronder de volgende:
- Start het project met alle verantwoordelijke partijen: alle partijen konden hun eigen problemen en oplossingen inbrengen. Daarna is samen gezocht naar een doelstelling en aanpak waar alle partijen achter konden staan. Dit zorgde voor draagvlak bij alle partijen en droeg eraan bij dat ze allemaal actief meededen.
- Zorg voor een motor binnen het project: de meeste medewerkers van de gemeente en de waterschappen konden dit project naast hun gewone werk niet trekken. Daarom was het heel goed om hiervoor een externe projectmanager te hebben.
- Zorg voor een goed aanspreekpunt voor bedrijven: bij het uitvoeren van de maatregelen speelde de afkoppelcoach een cruciale rol. De bedrijven zagen hem als een betrouwbare gesprekspartner waar ze zaken mee konden doen.
- Communiceer actief en welbewust naar buiten over het project: bij sommige deelnemers leefde achteraf het gevoel dat het project nog wel wat meer bekendheid had kunnen krijgen. Buiten de kring van collega’s en deelnemende bedrijven was het project nauwelijks bekend. Ook bedrijven op bedrijventerreinen in de buurt bleken het project ondanks alle communicatie niet te kennen.
Contactpersoon
Eric Ebbers
Technisch specialist water
Gemeente Groningen
e.ebbers@groningen.nl
Verder lezen?
Misschien vind je de volgende pagina’s ook interessant: