Hoe krijg je iedereen aan tafel over klimaatadaptatie?

Verder dan de vertrouwde kring

Iemand die werkte in het domein zorg en welzijn van een gemeente moest eerst googelen wat klimaatadaptatie betekende, voordat ze aanschoof bij een risicodialoog in de regio Alblasserwaard-Vijfheerenlanden (A5H). Maar eenmaal aan tafel bleek ze precies de contacten te hebben die de organisatoren zochten. “Het netwerk waar jullie naar vragen, dat is mijn netwerk”, vertelde ze. Voor Maureen Pesman, regisseur van klimaatwerkregio A5H, laat dit voorbeeld zien waarom het belangrijk is om buiten de vertrouwde kring van mensen die aan klimaatadaptatie werken te kijken.

Verschillende perspectieven

“In mijn ogen is klimaatadaptatie op zichzelf niks”, zegt Pesman. Daarmee bedoelt ze dat klimaatadaptatie niet los te zien is van andere uitdagingen. Om kwetsbare inwoners tegen hitte te beschermen, heb je bijvoorbeeld mensen uit het domein zorg en welzijn nodig. En om bij extreme neerslag goed voorbereid te zijn, moet je samenwerken met de veiligheidsregio. “Iemand van de veiligheidsregio of de brandweer denkt heel anders dan een beheerder van de gemeente, terwijl ze allebei een rol hebben in dit vraagstuk.”

Niet alleen uitnodigingen versturen

In A5H weten ze inmiddels dat een goed risicodialoog meer vraagt dan mensen uitnodigen voor een bijeenkomst. Tijdens de vorige DPRA-cyclus werden ongeveer honderd belanghebbenden betrokken. Dat leverde een regionale adaptatiestrategie op, maar daarna gebeurde er weinig mee. “Die regionale adaptatiestrategie wordt al jaren niet meer bekeken. En die betrokken partijen zijn we kwijtgeraakt, waardoor we weinig van de grond hebben gekregen.”

Vertrouwen belangrijk

Daarom pakt de regio het nu anders aan. Niet de risicodialoog zelf, maar de uitvoering staat centraal. Wie kan welke maatregelen nemen? En hoe breng je de juiste mensen bij elkaar? Dat begint volgens Pesman met persoonlijk contact en vertrouwen. Sommige deelnemers vinden het spannend om openlijk over klimaatrisico's te praten. Bijvoorbeeld omdat ze nog niet alle antwoorden hebben of gevoelige informatie delen zonder daarvoor het mandaat te hebben. “Je vraagt eigenlijk aan iemand om aan een groep mensen die hij niet kent toe te geven dat hij iets niet weet of om spannende informatie te delen. En er zitten ook nog bestuurders en kritische inwoners bij.”

Een onverwacht groot podium

De aanpak van A5H bleef niet onopgemerkt. Tijdens het vorige Deltacongres raakte Pesman hierover in gesprek met Pieter den Besten, programmamanager van het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie (DPRA). Hij nodigde haar uit om de ervaringen dit jaar op het congres te delen. “Dit voelt voor mij heel bijzonder. Ik had nooit verwacht dat ik daar ooit het podium zou krijgen en al helemaal niet een zaal waar 400 mensen in kunnen.”

Verschillende deelnemers vertellen hun verhaal

Tijdens de sessie “Iedereen aan tafel: de volgende stap in klimaatadaptatie”, die A5H samen met het DPRA organiseert, vertelt Pesman hoe de regio de risicodialogen aanpakt. Ook komen verschillende betrokkenen aan het woord. Onder hen is een directeur van onderwijsinstelling Yuverta. Hij schoof op eigen initiatief aan bij een risicodialoog en werkt inmiddels nauw samen met de regio aan biodiversiteit. Andere mensen die aan het woord komen, zijn een inwoner van de regio met ervaring in het gemeentebestuur en een vertegenwoordiger van de provincie Utrecht.

Ook ruimte voor worstelingen

Maar verwacht geen succesverhaal waarin alles vlekkeloos verloopt. Pesman wil juist ook laten zien waar de aanpak vastloopt. “Ik vind het belangrijk dat het niet alleen een verhaal is over hoe fantastisch het gaat, maar dat we ook de worstelingen laten zien.” Ze wil ook de deelnemers van de sessie erbij betrekken, zodat zij ervaringen kunnen uitwisselen en van elkaar kunnen leren.

Kom ook aan tafel

De sessie is bedoeld voor iedereen die betrokken is bij klimaatadaptatie, zoals beleidsmedewerkers, medewerkers van waterschappen, veiligheidsregio's en maatschappelijke organisaties. A5H hoopt vooral dat de deelnemers geïnspireerd raken om in hun eigen regio aan de slag te gaan. “A5H heeft geen blauwdruk in handen”, benadrukt Pesman. Maar persoonlijk contact leggen, elkaar leren kennen en samen zoeken naar oplossingen kan volgens haar overal.