Creëer vertrouwen en draagvlak

In gebiedsprocessen is het creëren van vertrouwen en draagvlak essentieel om samen tot duurzame keuzes en gedragen oplossingen te komen. Omdat veel belangen elkaar raken en besluitvorming vaak meerdere partijen omvat, vraagt dit om een proces waarin mensen zich gezien, gehoord en serieus genomen voelen. Vertrouwen ontstaat niet vanzelf: het groeit door elkaar te leren kennen, door open en transparant te handelen en door consequent tijd en aandacht te investeren in relaties. Draagvlak ontstaat wanneer belanghebbenden zich niet slechts geïnformeerd, maar daadwerkelijk betrokken weten bij de zoektocht naar geschikte en haalbare oplossingen. Door actief de dialoog te voeren, sensitiviteit te tonen voor verschillende perspectieven en ruimte te laten voor lokale kennis en initiatieven, kan een gezamenlijke basis ontstaan waarop verdere stappen mogelijk worden.

Tips

  • Zorg dat partners en belanghebbenden elkaar kennen. Werken in deelgebieden kan helpen, omdat binnen deelgebieden mensen elkaar beter kennen.
  • Bouw vertrouwen op. Zorg bijvoorbeeld voor een omgevingsmanager die mensen in het gebied kent en vaak fysiek aanwezig is in het gebied.
  • Sta open voor alle belanghebbenden en betrek hen vroeg en vrijwillig. Blijf in dialoog over verschillende belangen en benut hun praktijkkennis om oplossingen scherper en gedragen te maken.
  • Wees empathisch en probeer elkaars motieven te begrijpen. Een onafhankelijke tussenpersoon die de taal spreekt van een belanghebbende kan helpen om vertrouwen en verbinding te versterken.
  • Ontmoet en informeer elkaar daadwerkelijk in het veld. Dit helpt om elkaars belangen te begrijpen. Draai bijvoorbeeld een dagje met elkaar mee.
  • Start met pilots om vertrouwen en inspiratie te creëren. Besef wel dat elk gebied uniek is. Begin daarom telkens opnieuw met een open gesprek en behandel vervolgprojecten als nieuwe pilots.
  • Bouw voort op wat er al is: breng bestaande initiatieven en historische ontwikkelingen in beeld en geef erkenning aan wat eerder is opgebouwd.
  • Communiceer breed en transparant gedurende het gehele gebiedsproces: zeg wat je doet en doe wat je zegt.
  • Probeer niet alleen een probleem te brengen, maar ook mogelijke oplossingen.

Hoe dan? Landgoederenzone Baakse Beek huurt onafhankelijke tussenpersonen in die de taal spreken

Een pilotproject op landgoed Medler in Vorden om de droogteproblematiek aan te pakken, maakte gebruik van tussenpersonen om de belangen van de landgoedeigenaren en de boeren op het landgoed bij elkaar te laten komen. De rentmeester van het landgoed was de tussenpersoon voor de landgoedeigenaren en een tussenpersoon werd ingehuurd die de taal van de boeren sprak om met alle boeren te praten. Deze tussenpersonen creëerden een soort buffer tussen proces en emotie. Het landgoed was initiatiefnemer van het project. Vanwege droogte was de gracht opgedroogd en takelden bomen en lanen af door bomensterfte. Het project werd een ‘schetsschuit’-pilot, met een brainstormbijeenkomst met omwonenden, belanghebbenden en specialisten. Ook de gemeente en het waterschap namen actief deel aan het project en financierden mee. Om de droogteproblematiek op te lossen wordt nu zoveel mogelijk regenwater op het landgoed vastgehouden. Zo is de oorspronkelijke meanderende loop van de Baakse Beek in ere hersteld en is 30 hectare landbouwgrond omgevormd tot natuur: nieuw bos, kruidenrijk grasland en vochtig hooiland. Het pilotproject fungeert nu als mooi voorbeeld voor de regio hoe samenwerkingen tussen landgoedeigenaren en overheden succesvol kunnen zijn.

Hoe dan? NOVEX regio Zwolle probeert te zorgen voor openheid en dialoog

In NOVEX regio Zwolle probeert men vertrouwen en draagvlak te creëren door openheid en het voeren van een dialoog. Belangrijke lessen en succesfactoren uit de regio zijn: niemand uitsluiten en werken op basis van vrijwillige deelname. De Regionale Sponsstrategie is voor de regio een handig hulpmiddel om partijen aan tafel te krijgen en samen na te denken over het watersysteem. Voor het waterschap Vallei en Veluwe helpt daarnaast de eigen Blauwe Omgevingsvisie om de dialoog met verschillende belanghebbenden vorm te geven. Voor het voeren van een goede dialoog is het voor regio Zwolle van belang om elkaars taal te leren spreken. Zo heeft het landgoed Vilsteren bijvoorbeeld gebruik gemaakt van externe adviseurs voor het gesprek tussen het landgoed en de boeren op het landgoed. Daarbij is gekozen voor een externe adviseur die de boeren zelf hebben aangedragen, een adviseur van ‘boerenverstand’. Vrijwilligheid en niemand uitsluiten kan eenvoudig gerealiseerd worden door partijen altijd breed uit te nodigen voor bijvoorbeeld bijeenkomsten. Als iemand in eerste instantie niet aansluit, is dat geen reden om diegene later niet opnieuw uit te nodigen.