Zorg voor duidelijke rollen en onafhankelijk leiderschap

Heldere rollen en sterk leiderschap vormen een cruciale basis voor het slagen van gebiedsprocessen. Leiderschap binnen gebiedsprocessen betekent niet het inhoudelijk domineren van het gesprek, maar het creëren van continuïteit, vertrouwen en verbinding tussen alle betrokkenen. Een duidelijk aangewezen trekker kan hierin het verschil maken: iemand die onafhankelijk opereert, partijen weet te mobiliseren en het proces bewaakt zonder eigen inhoudelijke agenda. Tegelijk is het belangrijk om helderheid te scheppen over rollen op verschillende niveaus, zoals trekkers van deelprocessen of deelgebieden en eventuele onafhankelijke tussenpersonen. Duidelijkheid over wie verantwoordelijk is voor proceskeuzes, inhoudelijke keuzes, communicatie en de voorbereiding van besluitvorming voorkomt verwarring en vertraging. Ook moet helder zijn hoe bestuurders en besturen worden betrokken en waar formele besluiten worden genomen. Daarnaast vraagt een duurzaam gebiedsproces om bestuurders en andere sleutelpersonen die zich langdurig verantwoordelijk voelen voor het gebied en bereid zijn zich zichtbaar en consistent in te zetten. Zo ontstaat een transparante rolverdeling die bijdraagt aan vertrouwen, voortgang en een stevig organisatorisch fundament voor samenwerking.

Tips

  • Zorg voor een trekker van het proces die een beweging in gang kan zetten. De trekker is bij voorkeur een persoon vanuit een trekkende organisatie.
  • Zorg ervoor dat de trekker onafhankelijk is. De rol van de trekker is om te zorgen voor continuïteit en het bij elkaar brengen van partijen. Een onafhankelijke trekker brengt zelf geen inhoudelijke zaken in.
  • Het kan handig zijn als de trekker een bestuurder is. Dit helpt bij het creëren van politiek draagvlak. Wel moet deze bestuurder een onafhankelijke positie kunnen innemen.
  • Ook in andere rollen heb je bestuurders nodig die zich verantwoordelijk voelen voor de belangen in het gebied en zich daar ook op willen profileren. Belangrijk is dat deze bestuurders persoonlijke toewijding tonen en zich voor langere tijd committeren aan het gebied of het proces.

Hoe dan? In landgoederenzone Baakse Beek adviseert een kwaliteitsteam over onder andere cultuurhistorie

In de landgoederenzone Baakse Beek is een kwaliteitsteam (Q-team) samengesteld. Dit team bestaat uit specialisten met een heldere, adviserende rol binnen het gebiedsproces. Door deze rol expliciet te beleggen, wordt geborgd dat inhoudelijke kwaliteit en lange-termijnwaarden structureel worden meegenomen in besluiten en projecten. In het Q-team zitten onder andere erfgoedspecialisten die vanuit cultuurhistorisch perspectief adviseren hoe het proces en de maatregelen verder kunnen worden verrijkt. Zij brengen kennis in over historische waterstructuren, die in vorige eeuwen zijn aangelegd en vaak verrassend goed blijken te werken als inspiratie voor toekomstbestendige oplossingen. Ook helpt het Q-team om plannen beter te laten aansluiten op bodem en het natuurlijke watersysteem. Het aanstellen van een dergelijk team is vooral waardevol in grotere, langlopende gebiedsprocessen, waar continuïteit en duidelijke verantwoordelijkheden essentieel zijn.

Hoe dan? NOVEX De Peel heeft een onafhankelijke voorzitter

NOVEX De Peel wordt voorgezeten door een onafhankelijke voorzitter, Dijkgraaf Mario Jacobs van waterschap Aa en Maas. Voor NOVEX De Peel vormt hij een onafhankelijke voorzitter en brengt hij zelf geen inhoudelijke zaken in. De voorzitter houdt zich primair bezig met het boeken van voortgang, het zorgen van continuïteit en het bijeenhouden van alle partijen. Als er watergerelateerde zaken vanuit het waterschap worden ingebracht, dan gebeurt dat door het dagelijkse bestuur van het waterschap. De voorzitter acteert als het ware boven de verschillende partijen.