Nieuwbouw

Mogelijke borging door:

• Provincies in verstedelijkingsstrategie
• Gemeenten in omgevingsplan en privaatrechtelijke overeenkomsten

Hieronder twee voorbeelden van een provincie en gemeente die bodemdaling opgenomen hebben lokaal beleid:

• Noord Holland heeft bodemdaling  opgenomen in de provinciale verordening klimaatadaptatie met een handreiking hoe dit artikel toe te passen.
• Gemeente Kaag en Braasem heeft een restzettingseis van 20 centimeter inclusief autonome bodemdaling in 30 jaar opgenomen in de Leidraad openbare ruimte.

Motiveren in hoeverre bebouwing en infrastructuur binnen het plangebied afgestemd is op de draagkracht van de bodem. De bodemdaling wordt hiermee zoveel mogelijk gemitigeerd en beperkt, zodat bodemdaling nu en in de toekomst beheersbaar en betaalbaar blijven. Hierbij is het van belang dat bebouwing en infrastructuur geconcentreerd is op draagkrachtigste bodem, het (grond)waterpeil gelijk blijft of hoger wordt en het ontwerppeil, de bouwwijze is afgestemd op bodemtype en verwachte restzetting.

• KBF heeft een infographic ontwikkeld hoe bodemdaling mee te nemen in nieuwe stedelijke ontwikkelingen.

• Draagkracht van de bodem in locatiekeuze meenemen. De Sturingskaart bodemdaling laat zien hoe groot het risico is van de bodemdaling die optreedt als de bodem bij bouwopgaven wordt opgehoogd met 1 meter zand. Bij een slappe bodem zijn extra maatregelen nodig om hoge kosten te voorkomen. Indien beschikbaar bieden provinciale signaalkaarten vaak nauwkeurigere data.

• Bodemtype: Op het Basisregistratie Ondergrond (BRO) loket zijn de ondergrondgegevens van heel Nederland opgeslagen.

Aantonen dat over de levensduur de meest (maatschappelijk) kosteneffectieve ontwerppeilen van bebouwing, infrastructuur en groen en bijbehorende maatregelenset voor openbaar en privaat terrein is gekozen. De maatregel- en materiaalkeuze wordt afgestemd op de draagkracht van de bodem ter plekke om (de gevolgen van) bodemdaling zoveel mogelijk te mitigeren en te beperken. Bij de keuze moet de gehele levensduur (bijvoorbeeld 60 jaar voor de riolering) worden betrokken inclusief de beheerfase, zodat de kosten niet afgewenteld worden op bewoners en beheerders. De restzetting wordt berekend over een periode van 30 jaar na oplevering. Drinkwaterbedrijven hanteren het uitgangspunt van restzetting van 10 cm in 30 jaar. Parameters worden gemonitord over een periode van 10 jaar. Betrokken partijen leggen verantwoordelijkheden en aansprakelijkheden vooraf vast.

• Restzetting: Voorbeeld van een restzettingseis is Corteland met 20 centimeter (inclusief autonome bodemdaling) in 30 jaar.

• Monitor bodemdaling: KBF heeft een factsheet uitgebracht om bodemdaling te monitoren in stedelijk gebied.

Schade en overlast als gevolg van hevige neerslag ter plekke of afstromend van nabijgelegen gebieden. Dit kan leiden tot schade en overlast door aanwezigheid van het water (bijv. onbegaanbare wegen) of materiele waterschade (in gebouwen en eigendommen). Met het veranderend klimaat neemt de kans en intensiteit en geografische omvang van hevige neerslag toe.

Bij elk nieuw gebouw of object aantonen voor buien tot en met een herhalingstijd van 1x per 100 jaar (aanvullend op de normen in het Nationaal Bestuursakkoord Water10) dat water op het maaiveld niet tot waterschade in het gebouw zelf leidt. De verwerking van de buien vindt plaats via infiltratie in de bodem, tijdelijke berging op het maaiveld, berging en afvoer in de riolering en in het watersysteem. Startpunt vanuit regionale convenanten: 70 mm in een uur bui die overeenkomt met een herhalingstijd van 1x per 100 jaar voor in 2050 voor kortdurende buien. Voor het lokale of regionale riool-/watersysteem kunnen andere buien maatgevend zijn, zoals de composietbuien 1x per 100 jaar van 2050 van RIONED11 en buien van een dag of meerdere dagen voor regionale watersystemen. Gemeenten kijken vooral naar kortdurende buien en waterschappen naar langdurige buien. Onderlinge afstemming is essentieel. Voor het beschikbaar blijven en doorfunctioneren van vitale en kwetsbare functies geldt een startpunt van buien met een herhalingstijd tot en met 1x per 250 jaar, die overeenkomt 90 mm in een uur in 2050 voor kortdurende buien. Buien tot en met 1x per 250 jaar zijn het hogere ambitieniveau voor niet vitale gebouwen.

Meer informatie

• Voorbeelden van gemeentelijke beleidsregels voor onder andere wateroverlast (soms vertaald naar een waterbergingsopgave) voorbeelden: Delft en Eindhoven,
• Vind hier meer informatie over vitale en kwetsbare functies Vitale en Kwetsbare functies | Kennisportaal Klimaatadaptatie

Startpunt: aantonen dat het vloerpeil van nieuwe gebouwen 0,2 meter hoger ligt dan het laagste punt van de rijbaan in het straatprofiel ter plaatse (dit betreft het straatpeil in het ontwerp). Hierbij is het belangrijk aandacht te hebben voor de bouwbesluiteis van 2-zijdige toegankelijkheid voor minder validen. Als niet aan de 0,2 meter voldaan kan worden vanwege toegankelijkheid of (natuurlijke) hoogteverschillen, moet met een berekening worden aangetoond dat er geen waterschade ontstaat bij een bui met een herhalingstijd tot en met 1 x 100 jaar. Ook van toepassing voor gevolgbeperking van overstromingen.

Aantonen dat neerslag op bebouwd deel van privaat terrein (range 40-70 mm, voorzieningen zijn binnen 48-60 uur beschikbaar) wordt verwerkt daar waar het valt: in voorzieningen op het privaat terrein of in daaraan gekoppelde extra voorzieningen in het plangebied of binnen de watersysteemgrenzen.