Wijkwadi maakt Haagse buurt groener en hechter

Hoe is de wijkwadi tot stand gekomen?

Initiatiefneemster Zairah Khan van Re-city werkte eerst als vrijwilliger in de Toekomst Tuin. Samen met buurtbewoners plantte ze er onder andere fruitbomen en struiken. Maar in de zomer was de plek heet en droog en ging bijna alles dood. Khan kwam toen op het idee om een wadi in de tuin aan te leggen. Ze nam contact op met woningcorporatie WoonInvest, eigenaar van het gebouw naast de tuin. In het gebouw zit een verzorgingstehuis. Ze stelde voor om een wadi aan te leggen en het regenwater van het dak met die wadi op te vangen.

Waarom een wijkwadi?

Het idee achter de wijkwadi is dat het een plek vormt voor de hele buurt. Het is een waterbuffer met een sterke sociale functie. De wadi vangt regenwater op en het water kan langzaam in de bodem zakken. Ook versterkt de wadi de biodiversiteit in de tuin. Daarnaast helpt de wijkwadi ervoor om wateroverlast en lekkages in de omgeving te voorkomen. Tegelijk is het een plek waar mensen elkaar ontmoeten. Bezoekers zijn er bezig met de natuur en kunnen elkaar beter leren kennen. Ook de bewoners en medewerkers van het verzorgingstehuis kunnen er terecht. En kinderen kunnen er spelen in de waterspeeltuin.

Wat waren de grootste uitdagingen?

Een van de uitdagingen was dat het dak van het verzorgingstehuis enorm groot is: 1.500 m2. Na onderzoek bleek het mogelijk om het regenwater van dit grote dak op te vangen met een wadi die 60.000 liter kan bergen. Gelukkig was de tuin groot genoeg voor een wadi die zoveel water kan opvangen. Door het slimme ontwerp zakt het water goed weg in de bodem: in de breedte én in de diepte. Daardoor kan de wadi zelfs een extreme regenbui aan die maar eens in de honderd jaar valt. Voor de aanleg was een bedrag nodig van ongeveer € 80.000,-. Met steun van allerlei partners en subsidiegevers kon het project uiteindelijk doorgaan.

Nuttige wilgen

In de tuin zijn ongeveer 200 soorten planten en bomen geplant. Het doel hiervan is om te weten welke soorten het best tegen droge én natte periodes kunnen. De eerste boom in de wijkwadi was een wilg. Wilgen kunnen goed tegen extreme buien en droogte. De wortels maken de grond los, zodat water tijdens regen makkelijker in de bodem zakt. En als het droog en heet is, zorgt de wilg voor verkoeling. Daarom komen er ook nog nieuwe wilgen bij.

Kennis verzamelen

De Toekomst Tuin is een plek om te leren en dingen uit te proberen. Het is daarom ook logisch dat hier voor het eerst, als proefproject, een wijkwadi is aangelegd. Daardoor is er ook al veel kennis verzameld: over geschikte planten, over het regelen van onderhoud met zorginstellingen en scholen, en over de techniek van water en bodem in de stad.

Leerpunten

Denk je er ook over om een wijkwadi of iets vergelijkbaars aan te leggen? Houd dan rekening met de volgende punten:

• Water in de stad is een taak van de gemeente én het waterschap samen. Daardoor is het soms niet duidelijk wie wat oppakt. Zo kan waterbeheer in de stad tussen twee organisaties in blijven liggen. Bij dit project kostte het daarom veel tijd om alle partijen mee te krijgen. De voorbereiding duurde ruim 1,5 jaar. Het is slim om hier rekening mee te houden als je een vergelijkbaar project organiseert.
• Een project kan niet voor altijd alleen op vrijwilligers draaien. Er is een organisatie nodig die het project blijft steunen en onderhouden. Dat kan bijvoorbeeld een school, een zorginstelling, een woningcorporatie of de gemeente zijn. Voor gemeenten en waterschappen ligt hier een kans. Gemeenten moeten aan de slag met klimaatadaptatie, maar ze weten niet altijd hoe ze bewoners hierbij kunnen betrekken. De wijkwadi helpt daarbij. Voor bewoners en gebruikers is het fijn om hulp te krijgen bij de start, maar het is belangrijk dat het ook hun eigen project blijft.
• Hoeveel onderhoud bewoners zelf kunnen doen, verschilt per plek. Daarom is het belangrijk om hen te blijven helpen. Bijvoorbeeld met een professioneel bedrijf dat af en toe het grote onderhoud doet. Ook is het dan belangrijk om kennis te delen. Een wadi is namelijk nog nieuw voor veel mensen die in het groen of in het onderhoud werken.

Contactpersoon

Zairah Khan
Re-city
zairah@re-city.nl