Handreiking ‘Sturen met water en bodem in omgevingsprogramma’s’

Het omgevingsprogramma is een kerninstrument van de Omgevingswet waarmee je ambities vertaalt naar maatregelen om de leefomgeving te ontwikkelen en beschermen. Deze handreiking geeft antwoord op de vraag hoe je programma’s kunt opstellen waarin water en bodem een sturende rol krijgen. Omdat de Omgevingswet samenwerking en participatie bevordert, gaat de handreiking vooral in op de mogelijkheden voor een interbestuurlijk omgevingsprogramma.

Voor wie?

Deze handreiking is bedoeld voor overheidsprofessionals die water en bodem meer sturend willen maken in beleid en uitvoering.

Wat kun je ermee?

De handreiking helpt gemeenten, provincies, waterschappen en omgevingsdiensten om samen te werken aan complexe ruimtelijke opgaven met behulp van een interbestuurlijk omgevingsprogramma, en daarin water en bodem een sturende rol te geven. In de handreiking komen vier kernboodschappen naar voren om inhoud en vorm te geven aan (interbestuurlijke) omgevingsprogramma’s:

  1. Contact: werk samen aan gedeelde verantwoordelijkheid
  2. Concept: werk systeemgericht
  3. Contract: leg bestuurlijk commitment vast
  4. Continuïteit: leer door te doen

Actorentool

Bij deze handreiking is ook de Actorentool Water Bodem Sturend ontwikkeld. Deze tool laat zien welke overheid waar verantwoordelijk voor is op het gebied van water en bodem, en welke taken daarbij horen.

Wie heeft de handreiking ontwikkeld?

De handreiking is ontwikkeld door het lectoraat Duurzaam Water in de Omgevingswet van de Hogeschool van Hall Larenstein, en het lectoraat Recht & Rechtvaardigheid van Hogeschool Leiden, in samenwerking met partners uit de praktijk.

Publicatiedatum

December 2025