Welke gevolgen heeft klimaatverandering voor de energiesector?

Energie is nodig voor bijna alles in het dagelijks leven. Zonder energie kunnen we niet reizen, onze huizen verwarmen of voedsel produceren. In Nederland is de levering van energie meestal heel betrouwbaar. Maar klimaatverandering zorgt voor nieuwe risico’s, waardoor energienetwerken kunnen uitvallen. In dit kennisdossier kun je lezen wat de risico’s van klimaatverandering zijn voor de energiesector en hoe we deze risico’s het best kunnen beheersen.

Welke klimaatdreigingen zijn er voor het energiesysteem?

De TU Delft heeft in 2025 de huidige en toekomstige klimaatrisico’s voor het Nederlandse energiesysteem in kaart gebracht. Het rapport richt zich op zes klimaatdreigingen: rivieroverstromingen, extreme buien, droogte, zeespiegelstijgingen, windstormen en duisterluwte. Duisterluwte is een periode waarin het bewolkt is en het nauwelijks waait, waardoor het niet of nauwelijks mogelijk is om wind- en zonne-energie op te wekken. Naast de klimaatdreigingen zelf speelt mee hoe sterk het energiesysteem eraan is blootgesteld.

Wat zijn de risico’s?

In het rapport van de TU Delft zijn twee scenario’s uitgewerkt: één waarin de risico’s beperkt toenemen en één waarin de risico’s sterk toenemen. De dreigingen die de hoogste risico’s vormen zijn rivieroverstroming en windstormen. Maar uit het rapport blijkt ook dat de meeste toekomstige risico’s grotendeels te beheersen zijn. Wel kunnen er nieuwe risico’s ontstaan, afhankelijk van hoe de energiesector zich ontwikkelt. Zo is er in het scenario waarin de klimaatdreigingen beperkt toenemen meer ruimte voor verduurzaming van het energiesysteem. Dat kan betekenen dat het energiesysteem groter wordt en daardoor meer wordt blootgesteld aan klimaatdreigingen. In een scenario waarin klimaatdreigingen veel groter worden, neemt vooral de kans op problemen snel toe, omdat er dan minder ruimte is om extra maatregelen te nemen. Verder kunnen problemen in het energiesysteem ook gevolgen hebben voor andere sectoren. Dat noemen we cascade-effecten. Daardoor kan de samenleving sterk ontregeld raken.

Bollenschema Energie (NAS)

In het bollenschema Energie (pdf, 694 kB)  staat een overzicht van de verschillende klimaateffecten die relevant zijn voor de energiesector. Dit bollenschema is opgesteld op basis van de Nationale Klimaatadaptatiestrategie (NAS). Het maakt duidelijk dat klimaatverandering verschillende effecten kan hebben op het energiesysteem. Zo kunnen energiesystemen uitvallen door extreem weer of wateroverlast. Bij extreme hitte kan dat bijvoorbeeld betekenen dat er door uitval minder koelwater beschikbaar is. Ook kan het gebruik van energie hoger zijn in warme zomers doordat er meer behoefte is aan koeling. Maar de effecten kunnen ook positief zijn: door warmere winters kan het energieverbruik ’s winters in de toekomst lager uitvallen.