Impactproject Land van Cuijk

Vijf gemeenten, Waterschap Aa en Maas en de Provincie Noord Brabant werken sinds 2014 samen om het Land van Cuijk klimaatbestendiger te maken. De regio hanteert daarbij een drie-sporenbeleid waarbij op elk schaalniveau en dwars door vakdisciplines en organisaties heen wordt gewerkt aan klimaatadaptatie. Een aanpak die past bij het gebied en herkenbaar is voor de mensen die ermee werken. Niet alleen grote steden krijgen immers te maken met de gevolgen van het veranderend klimaat, ook plattelandsgemeenten zoals in het Land van Cuijk worden steeds vaker geconfronteerd met droogte, wateroverlast en hittestress. Wat begon als een klimaatworkshop met een aantal enthousiaste ambtenaren is inmiddels uitgegroeid tot een samenhangend geheel van projecten waarin overheden, burgers en ondernemingen zich inzetten voor een klimaatbestendiger Land van Cuijk.

Intentieverklaring Klimaatbestendig Land van Cuijk

In maart 2015 hebben de verantwoordelijke bestuurders van gemeenten en het waterschap de intentieverklaring Klimaatbestendig Land van Cuijk getekend. Daarmee gaan de vijf gemeenten Boxmeer, Cuijk, Grave, Mill & St. Hubert, Sint Anthonis en het Waterschap Aa & Maas als klimaatcoalitie Land van Cuijk zelf aan de slag met dit thema. Maar ze zoeken ook nieuwe partners om aan te sluiten bij deze coalitie.

Aanpak: Weten-Willen-Werken

De basis voor de aanpak in het Land van Cuijk vormt de handreiking ruimtelijke adaptatie die hulp biedt bij het klimaatbestendig en waterrobuust inrichten van een gebied. Hierbij zijn de stappen Weten – Willen – Werken in willekeurige volgorde ingevuld.

Werken

Het eerste spoor van de Routekaart vormde de “Groene Gevel / Groene Dakenstraat”. In dit deelproject staat bewustwording van de burger centraal. In maart en april 2015 is een regionale tuinvergroeningsactie gehouden waarbij de vijf burgemeesters burgers oproepen hun tuin klimaatbestendiger in te richten. De actie is met lokale ondernemers (waaronder bouwmarkten) en basisscholen ingezet. Via traditionele en social media is uitgebreid aandacht geschonken aan het project. Bij de deelnemende ondernemers zijn klimaatbestendige voorbeeldtuintjes gemaakt.

De tweede straat van de Routekaart is de straat ‘Klimaat Doen!’. Dit deelproject helpt ambtenaren uit verschillende vakgebieden om meer rekening te houden met klimaatverandering. Ook kijkt het project naar manieren om klimaatbestendig werken een vast onderdeel te maken van gemeentelijke projecten. Voor wateroverlast hadden gemeenten dit vaak al goed geregeld. Voor droogte en hitte was nog minder duidelijk hoe zij deze onderwerpen konden meenemen in beleid en projecten.

Om dit in de praktijk toe te passen, is een workshop georganiseerd voor projectteams van gemeenten en het waterschap. Tijdens de workshop werkten zij aan projecten die zij zelf hadden ingebracht. Daarbij kregen de teams hulp van externe deskundigen. Na de workshop gingen verschillende gemeenten verder met deze projecten, met begeleiding vanuit het klimaatproject. In Boxmeer leidde dit er onder andere toe dat het college van B&W koos voor een klimaatbestendig stedenbouwkundig ontwerp in plaats van de gebruikelijke inrichting.

Eind 2014 bezochten ongeveer twintig medewerkers van gemeenten, het waterschap en de provincie verschillende voorbeeldprojecten in Rotterdam. Medewerkers van de gemeente Rotterdam gaven daarbij uitleg over de projecten en de aanpak.

Weten

Ook het Land van Cuijk krijgt te maken met de gevolgen van klimaatverandering. Daarom is onderzocht welke risico’s er zijn op het gebied van wateroverlast, overstromingen, hitte en droogte. Hiervoor zijn bestaande gegevens gebruikt en is gesproken met medewerkers van gemeenten. Zo is lokale kennis in kaart gebracht. Daarna zijn de gegevens gecombineerd om te bepalen waar problemen kunnen ontstaan door te veel water, droogte of hitte. Ook is gekeken naar de kansen die klimaatverandering kan bieden. In de Klimaatkansenkaart is vanuit verschillende invalshoeken onderzocht wat klimaatverandering betekent voor het Land van Cuijk.

De vijf belangrijkste klimaatkansen zijn:

1. Versterken en uitbreiden van groen en blauwe klimaatlinten
2. Stimuleren van innovaties in de landbouw
3. Ontwikkeling van nieuwe landgoederen
4. Versterken van groene en gezonde dorpen en kernen
5. Nieuwe kansen voor recreatie

Willen

Op 27 maart 2015 lieten bestuurders uit de regio zien dat zij werk willen maken van een klimaatbestendig Land van Cuijk. Dat deden zij met de ondertekening van de intentieverklaring Klimaatbestendig Land van Cuijk. Tijdens het afsluitende symposium spraken zij af om samen met nieuwe partners verder te werken aan klimaatbestendigheid. Ook willen zij inwoners en bedrijven beter informeren over het belang hiervan.

Contactpersonen

Arthur Hofstad
ODBN 
06 21 59 42 28

Ingrid Langenhoff
Voorelkaarkrijgen
06 20 37 97 26