Docent hoger onderwijs
Ben je docent in het hoger onderwijs en geef je les over klimaatadaptatie? Op deze pagina vind je een overzicht van interessante publicaties voor wo- en hbo-studenten en interessante websites op het gebied van klimaatadaptatie. Mis je in dit lijstje relevante websites of lesmateriaal? Laat het ons weten via het contactformulier.
Publicaties over klimaatadaptatie
Ben je benieuwd naar interessante onderzoeken, rapporten en publicaties? Neem dan een kijkje in de Bibliotheek op dit kennisportaal. Daar kun je zoeken op verschillende klimaatthema’s. Verder kunnen ook de volgende publicaties interessant zijn:
- Praktijkgids Water en bodem sturend, hoe dan? (2023) (pdf, 4.7 MB)
- De stadsgenese: cultuurhistorie en het natuurlijke systeem als gids voor klimaatadaptatie en stedelijke ontwikkeling (2021)
- Groenblauwe netwerken. Handleiding voor veerkrachtige steden (2016)
Websites over klimaatverandering en gevolgen
Er zijn allerlei websites waar je actuele en betrouwbare informatie kunt vinden over klimaatverandering en de gevolgen daarvan. Hieronder lees je welke websites handig kunnen zijn om te gebruiken in het hoger onderwijs.
Klimaateffectatlas
De Klimaateffectatlas laat zien wat op verschillende plekken in Nederland de gevolgen kunnen zijn van hitte, droogte, wateroverlast en overstroming. De atlas is gebaseerd op landelijke gegevens en helpt je om een eerste indruk te krijgen van gevolgen van klimaatverandering voor een gebied. Werk je op jouw opleiding met GIS? Dan kun je studenten ook de data laten downloaden en zelf analyses laten doen. Aeres Hogeschool heeft samen met Stichting CAS drie opdrachten gemaakt waar hbo- en wo-studenten zelf mee aan de slag kunnen. Deze opdrachten kun je hier downloaden:
- Opdracht Klimaatrisico-analyse met Framework for Climate Adaptive Buildings (FCAB) en de Klimaateffectatlas (pdf, 487 kB)
- Opdracht Overstromingsrisico’s en gevolgbeperking met de Klimaateffectatlas (pdf, 1 MB)
- Opdracht Kansen voor Klimaatadaptatie en Basiskaart Natuurlijk Systeem Nederland (pdf, 726 kB)
NAS-adaptatietool
Wil je studenten bewust maken van de verschillende mogelijke gevolgen van klimaatverandering? Of een stapje verder: wil je ze met elkaar in gesprek laten gaan over welke gevolgen het belangrijkst zijn om aan te pakken? Dan kun je daarvoor de NAS-adaptatietoolgebruiken. Met deze tool kun je bollenschema’s maken die laten zien wat de gevolgen zijn van de toenemende hitte, droogte, wateroverlast en zeespiegelstijging voor verschillende sectoren. Handig daarbij is dat je zelf kunt selecteren welke klimaattrends en welke sectoren je wilt visualiseren. Je kunt ook de bestaande bollenschema’s voor verschillende sectoren gebruiken.
Klimaatverandering en gevolgen
Wil je studenten onderwijs geven over klimaatverandering en de gevolgen ervan? Dan kunnen ook de volgende websites je nog verder helpen:
- KNMI Klimaatscenario's: de klimaatscenario’s laten zien hoe het klimaat in Nederland zich in de toekomst mogelijk ontwikkelt.
- KNMI Klimaatdashboard: hier vind je actuele gegevens, grafieken en trends over het klimaat en de klimaatverandering in Nederland.
- IPLO: het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) is het kenniscentrum van de overheid voor de fysieke leefomgeving. Je vindt er uitgebreide informatie over klimaatverandering en klimaatwetgeving.
Klimaatadaptatie en gezondheid
Wil je met studenten ingaan op de relatie tussen klimaatadaptatie en gezondheid? Dan kan het kennisdossier Gezondheid op dit kennisportaal goed van pas komen. Ook de pagina Klimaatadaptatie van het RIVM is een handige informatiebron daarvoor.
Maatregelen
Wil je studenten onderwijs geven over adaptatiemaatregelen? Dan kun je de voorbeeldenkaart en de database met adaptatiemaatregelen op dit kennisportaal gebruiken. Verder vind je ook nog mooie voorbeelden op ClimateScan en op Amsterdam Weerproof.
Klimaatadaptatie en de gebouwde omgeving
Voor onderwijs over klimaatadaptatie en de gebouwde omgeving kunnen de volgende hulpmiddelen en websites je op weg helpen:
- Handreiking Klimaatadaptief en Natuurinclusief Bouwen
- KAN Bouwen: op dit platform vind je kennis, voorbeelden en hulpmiddelen over klimaatadaptief en natuurinclusief bouwen.
- Maatlat groene klimaatadaptieve gebouwde omgeving: deze maatlat biedt criteria, richtlijnen en prestatie-eisen voor het creëren van een klimaatbestendige omgeving.
- Ruimtelijk afwegingskader klimaatadaptieve gebouwde omgeving: dit afwegingskader helpt overheden en ontwikkelaars bij het maken van ruimtelijke keuzes voor een klimaatadaptieve inrichting van de gebouwde omgeving.
Beleid
Verzorg je onderwijs over klimaatadaptatie en de gebouwde omgeving? Dan kunnen de volgende hulpmiddelen en websites een handige informatiebron zijn:
- Nationaal Deltaprogramma: met het nationaal Deltaprogramma beschermt de overheid Nederland tegen overstromingen en zorgt ze voor voldoende zoetwater. Op deze website lees je hoe de overheid dat doet.
- IPLO: het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) is het kenniscentrum van de overheid voor de fysieke leefomgeving. Je vindt er uitgebreide informatie over klimaatverandering en klimaatwetgeving.
- Nationale Klimaatadaptatiestrategie (NAS): lees hier meer over de landelijke klimaatadaptatiestrategie van Nederland.
- Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie: lees hier meer over de aanpak om Nederland klimaatbestendig en robuust in te richten.
- Beleidsvoorbeelden van waterschap Vallei en Veluwe: Blauwe Omgevingsvisie 2050 en Blauw Omgevingsprogramma 2022-2027
Onderzoeksprojecten
Ben je op zoek naar praktijkonderzoeken op het gebied van klimaatadaptatie? Bekijk dan eens de volgende projecten:
- Praktijkonderzoeken over klimaatadaptatie vanuit NKWK Klimaatbestendige Stad, een onderzoekslijn die liep van 2017 tot en met 2023.
- Centre of Expertise City Net Zero: samenwerking tussen praktijk, onderzoek en onderwijs vanuit de Hogeschool van Amsterdam. Doel is een circulaire en klimaatbestendige Metropoolregio Amsterdam.
Of ga naar de pagina met Praktijkgericht onderzoek. Hier vind je verschillende lectoraten die onderzoek doen op het gebied van klimaatadaptatie.
Internationale websites
Internationale betrouwbare kennis over klimaatverandering en klimaatadaptatie kun je vinden op de volgende websites:
- IPCC: Het Intergovernmental Panel on Climate Change is de organisatie van de Verenigde Naties die de wetenschappelijke kennis over klimaatverandering beoordeelt. Eens in de 6 à 7 jaar verschijnt er een groot rapport van het IPCC over klimaatverandering.
- Europese Commissie: de officiële website van de Europese commissie heeft ook een pagina met informatie over klimaatverandering en de gevolgen voor Europa.
- Europees Milieuagentschap: de website van het European Environment Agency (EEA) biedt een overzicht van de belangrijkste klimaatrisico’s voor Europa en het officiële Europese klimaatbeleid.
- Our World in data: deze website biedt betrouwbare wereldwijde data over klimaatverandering.

