Docent voortgezet onderwijs

Op deze pagina staan verschillende websites waar je als docent in het voortgezet onderwijs inspiratie en lesmateriaal op kunt vinden. Ook vind je hier educatieve spellen, video’s en tools waarmee je samen met leerlingen zelf aan de slag kunt. Mis je een handige website of link in dit overzicht? Laat het ons weten, dan voegen we die toe!

Kennisbank natuur- en milieueducatie (NME)

Op Bronnen voor NME staan allerlei documenten over natuur-, milieu- en duurzaamheidseducatie. Je vindt er didactische handreikingen, analyses en onderzoeksverslagen: van groene schoolpleinen tot participatieprojecten, van energietransitie tot klimaatadaptatie.

Summer in the City

De lesmodule ‘Summer in the City’ van Wageningen Pre-University is bedoeld voor leerlingen van 5 en 6 vwo met een profiel Natuur en Techniek of Natuur en Gezondheid. Leerlingen onderzoeken waarom de ene plek warmer is dan de andere en hoe je een stad zo kunt ontwerpen dat er geen hitteproblemen ontstaan. Thema's als straling, warmtetransport en verdamping komen aan bod. De module sluit af met een eindopdracht over klimaatbeleid in de stad. Let op: de school moet lid zijn van Vereniging NLT om toegang te krijgen.

Inspiratiekaarten over klimaatadaptatie

Met de online Inspiratiekaarten over klimaatadaptatie kun je het onderwerp klimaatadaptatie verwerken in bestaande lessen. De kaarten geven een uitgebreid overzicht van actualiteiten, bronnen en interessante artikelen op internet. Er zijn vier Inspiratiekaarten: wateroverlast, hitte, droogte en overstromingen. Op elke kaart staan lesideeën voor vakken als aardrijkskunde, biologie en natuurkunde.

De Klimaatbrigade en Climate Challenge

Op de Belgische website klimaatbrigade.be vind je allerlei inspiratie voor lessen aan leerlingen tussen de 10 en 15 jaar. Je vindt hier video’s, oefeningen, spelletjes en experimenten met als thema klimaatverandering en de gevolgen ervan. Geef je les aan leerlingen tussen de 15 en 18 jaar? Dan kan de website  climatechallenge.be inspiratie bieden.

Klimaatwijzer

Op de website Klimaatwijzer.nl staat kant-en-klaar lesmateriaal over klimaatverandering dat aansluit op het curriculum van middelbare schoolvakken. Bijvoorbeeld de lesmodules 'Vergroening steden en volksgezondheid' en 'Hoe hoog komt het water?'. Je kunt makkelijk zoeken op thema, niveau, schoolvak en duur. Zo kun je snel passend lesmateriaal vinden voor jouw les.

Gastlessen en excursies

Voor het voortgezet onderwijs kun je verschillende gastlessen of excursies aanvragen. Een paar tips:

• Via watereducatie.nl vind je een overzicht van excursies en gastlessen over water en klimaat. Je kunt hier zoeken op leeftijd en thema. Bijna alle gastsprekers hebben een didactische training gevolgd. Ze kunnen vertellen over hun ervaringen in de praktijk met bepaalde lesstof.
• Je kunt een gastles en game over de waterschapsverkiezingen aanvragen. In deze game leren de leerlingen waar een waterschap besluiten over moet nemen. Ze spelen dan zelf een waterschapsbestuur. Je kunt de game zelf in je klas spelen of je kunt hiervoor (kosteloos) een gastdocent van de waterschappen uitnodigen.
• Via belevenisonderwijs.nl kun je excursies, gastlessen en educatieve spellen aanvragen over klimaatadaptatie.

Video’s

Op de website watereducatie.nl vind je verschillende video’s voor het voortgezet onderwijs over het thema water. Ben je bezig met lessen over hoe we Nederland beschermen tegen overstromingen vanuit de zee? Dan kun je bijvoorbeeld de korte video van RTL Nieuws of de video De strijd van Nederland tegen het water laten zien. Ben je docent Aardrijkskunde en houd je een les over hoe we onszelf beschermen tegen hoogwater van de rivieren in Nederland? Dan biedt de video Waterbeheersing van rivieren in Nederland van SchoolTV verdieping. Ook de video over de Zandmotor kan interessant zijn om te laten zien.

Informatieve websites voor scholieren

Middelbare scholieren die zich willen verdiepen in klimaatadaptatie kunnen dit kennisportaal gebruiken. Ook kunnen zij bijvoorbeeld terecht op de volgende websites:

• Leven met Water: dé website over schoon en voldoende water en waterveiligheid.
• NEMO Kennislink: deze website van NEMO volgt wetenschappers in hun zoektocht naar antwoorden op grote en kleine vragen en vertelt daarover op een toegankelijke manier. Je vindt hier bijvoorbeeld veel informatie over het thema ‘Hoe klimaat je raakt’.

Aan de slag met tools

Wil je met leerlingen aan de slag met ‘echte’ tools over klimaatadaptatie? Hieronder een greep uit online tools die je in je lessen kunt gebruiken.

Klimaateffectatlas

Met de Klimaateffectatlas kun je leerlingen laten uitzoeken wat de gevolgen van klimaatverandering kunnen zijn voor hun eigen gebied. Ligt de school bijvoorbeeld in een gebied waar de kans op schade aan funderingen groot is door bodemdaling? Dan kun je leerlingen laten uitzoeken hoe hoog de kans op funderingsschade in 2050 is in hun eigen buurt. En met de kaart ‘Nachthitte’ kunnen ze bijvoorbeeld bekijken hoe het aantal warme nachten door klimaatverandering toeneemt. De atlas is gebaseerd op landelijke gegevens en geeft een eerste beeld van de gevolgen van klimaatverandering voor Nederland. De bijbehorende kaartverhalen leggen uit waar de kaarten over gaan en hoe je ze kunt gebruiken.

Andere websites met kaarten

De kaartviewer van het KNMI is ook een leuke tool om te gebruiken, bijvoorbeeld in lessen aardrijkskunde. Deze kaartviewer toont kaarten, grafieken en tabellen voor het klimaat van nu in Nederland. Een andere interessante website is de Atlas Leefomgeving. Hier staan kaarten over klimaatverandering en de gevolgen daarvan op de leefomgeving. Maar je vindt er ook allerlei andere kaarten, zoals kaarten over prettig wonen, luchtkwaliteit en geluid in de omgeving. Een leuke mogelijkheid op Atlas Leefomgeving is Check je plek: daarmee kun je door je adres in te vullen in één oogopslag zien hoe je eigen leefomgeving scoort. Ook op overstroomik.nl kun je je adres invullen: daar zie je hoe hoog het water in je buurt komt bij een overstroming.

Wil je leerlingen leren om kaarten te lezen en te interpreteren? Kijk dan eens op EduGIS.nl. Op deze website staat veel lesmateriaal om leerlingen te leren zelf kaarten te bewerken en kaartanalyses te maken. En kun je ze laten kennismaken met verschillende GEO-ICT-tools, zoals ArcGIS.

NAS-adaptatietool

Met de NAS-adaptatietool kunnen leerlingen zien wat de gevolgen zijn van klimaatverandering voor verschillende sectoren. De tool maakt bollenschema’s die laten zien welke gevolgen het grootst zijn. Handig voor de bovenbouw, bijvoorbeeld bij aardrijkskunde of economie. Je kunt leerlingen in groepjes een sector laten kiezen en ze daarna met elkaar in gesprek laten gaan over wat er nodig is om die sector klimaatbestendiger te maken.

Klimaatschadeschatter

Wil je leerlingen een inschatting laten maken van de schadekosten door klimaatverandering, bijvoorbeeld voor een les economie? Dan kun je de  Klimaatschadeschatter gebruiken. Deze tool geeft per gemeente een inschatting van de schadekosten door klimaatverandering. Ook vind je bij elke schadevorm een factsheet met informatie over de berekening.

Leren voor Morgen

De website Leren voor Morgen heeft als doel om duurzaam denken en doen een centrale plek te geven in het onderwijs. Deze website is van de Coöperatie Leren voor Morgen, die bestaat uit een groep samenwerkende organisaties. Zij willen duurzaamheid ‘verankeren in het DNA van het onderwijs’ en doen dat met ‘The Whole School Approach’. Deze benadering ondersteunt scholen om onderwijs voor een duurzame toekomst vorm te geven, samen met alle betrokkenen in en rond de school. Op de website staan projecten, evenementen en nieuwsberichten die allemaal gaan over duurzaamheid. Je vindt hier bijvoorbeeld informatie over de Dag van de Duurzaamheid en de Week van het Economieonderwijs.