NKWK onderzoekslijn Klimaatbestendige stad

Meer dan de helft van de Nederlanders woont in een stedelijke omgeving en dat aantal neemt toe. Het is daarom belangrijk om steden en de omgeving daarvan klimaatbestendig en waterrobuust in te richten. Wat zijn daarvoor de beste maatregelen? Deze vraag staat centraal bij de onderzoekslijn Klimaatbestendige stad (NKWK-KBS). Sinds 2017 voert een consortium van zo’n vijftien tot twintig kennisinstellingen en adviesbureaus verschillende onderzoeken uit vanuit deze onderzoekslijn.

De NKWK-onderzoekslijn Klimaatbestendige Stad (NKWK-KBS) is één van de 14 onderzoekslijnen van het Nationaal Kennis- en innovatieprogramma Water en Klimaat. Het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie organiseert deze onderzoekslijn samen met STOWA en Deltares. Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat financiert de onderzoeken, met cofinanciering van een onderzoeksconsortium van zo'n vijftien tot twintig kennisinstellingen en adviesbureaus.

Welke kennis wordt ontwikkeld?

NKWK-onderzoeken kunnen bijvoorbeeld gaan over droogte en hitte in stedelijk gebied, stedelijke waterkwaliteit, hoe cultuurhistorie kan bijdragen aan klimaatadaptatie en hoe je lokale klimaatbestendigheid kunt monitoren. Links op deze pagina vind je een link naar het overzicht van de kennis die is ontwikkeld en linkjes naar de NKWK-onderzoeken die er tussen 2017 en dit jaar zijn uitgevoerd.

Welke kennisbehoeften zijn er?

De Kennisagenda Klimaatadaptatie brengt in beeld welke kennis en tools er voor klimaatadaptatie beschikbaar zijn in Nederland, waar je die kennis kunt vinden en welke kennis er nog ontbreekt. De kennisagenda bestaat uit drie documenten die samen gebruikt moeten worden. Deze documenten vind je op de pagina 'Versnellingsacties' van het programma van LIFE IP Klimaatadaptatie.

Hoe wordt kennis gedeeld?

De kennis die de onderzoekslijn Klimaatbestendige stad ontwikkelt, wordt op verschillende manieren gedeeld. Natuurlijk via dit kennisportaal, maar bijvoorbeeld ook via kennisbijeenkomsten in de regio, een projectentournee, via kenniskranten en op de Kennisdag Zoetwater en Ruimtelijke Adaptatie. Hieronder lees je hier meer over.

Kennis delen in de regio

NKWK-KBS organiseerde in 2023 met Samen Klimaatbestendig, STOWA en Stichting RIONED een aantal regionale bijeenkomsten voor professionals klimaatadaptatie. Doel was om ervaringen te delen over de tools en producten die vanuit NKWK-KBS zijn ontwikkeld. De bijeenkomsten hadden als titel ‘Kennis in de Regio x Klimaatbestendige Stad’. Tijdens deze bijeenkomsten werd in een ‘Kennisrevue (pdf, 6.5 MB)’ ook een aantal van deze kennisproducten toegelicht. Hieronder vind je de verslagen van bijeenkomsten:

Projectentournee NKWK-KBS

Sinds 2016 organiseert NKWK de projectentournee NKWK-KBS. Dit is een tournee langs verschillende klimaatadaptatieprojecten in Nederland. Zo kunnen mensen uit de praktijk en kennisaanbieders hun ervaringen en kennis met elkaar uitwisselen. Inmiddels heeft NKWK-KBS projectbezoeken gebracht aan de volgende elf plaatsen: de Twentse Stedenband, Culemborg, Nijmegen, Dordrecht , Alkmaar, Amersfoort, Renkum, Wolvega, Zoeterwoude - Rijndijk, Kampen en Groningen. De projectbezoeken worden steeds door 75 tot meer dan 100 deelnemers bezocht, en verlopen over het algemeen in een enthousiaste sfeer.

Kenniskranten

In de afgelopen jaren heeft NKWK-KBS vier kenniskranten uitgebracht: Natte Krant, Droge Kost, Heet Nieuws en Hoog Water. De eerste kenniskrant is een themanummer over wateroverlast, de tweede over droogte, de derde over hitte en de vierde over overstromingen.

Kennisdag Zoetwater en Ruimtelijke Adaptatie

Sinds december 2020 organiseren het Deltaprogramma Zoetwater en het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie samen elk halfjaar een gezamenlijke kennisdag. Op deze Kennisdag Zoetwater en Ruimtelijke Adaptatie kunnen onderzoekers met elkaar in gesprek over mogelijke kennisvragen. Ook is er ruimte om elkaar te informeren over onderzoek en innovaties op het gebied van zoetwater en klimaatadaptatie. Bekijk hieronder het verslag van de afgelopen jaren:

Hoe wordt er in de praktijk geleerd?

Vanuit deze onderzoekslijn vinden er ook veel pilots en proeftuinen plaats. Daarmee wordt onderzoek in de praktijk gedaan, bijvoorbeeld met experimenten en door ontwikkelde tools te testen. Zo zijn er tussen 2019 en 2021 acht pilots uitgevoerd waarin werd geëxperimenteerd met financiële prikkels. En in Eindhoven loopt een proeftuin waarin ‘de Klimaatbank’ wordt getest en doorontwikkeld. De Klimaatbank is een instrument waarmee je ervoor kunt zorgen dat adapatiemaatregelen bij stedelijke ontwikkelingen goed worden meegenomen in bouwopgaven. Ook maakt de Klimaatbank het mogelijk om te bepalen op welke locaties maatregelen het meest effectief zijn of waar de grondprijs laag is.